NIK: negatywnie o bazie F16 w Poznaniu

Najwyższa Izba Kontroli w ostatnim kwartale 2009 roku dokonała kontroli działań Ministra Obrony Narodowej w zakresie przygotowania lotniska w poznańskich Krzesinach w latach 2001 - 2009 do realizacji bazy dla samolotów F16. Celem kontroli była również ocena współdziałania organów administracji wojskowej z administracją rządową i samorządową przy przygotowaniu lotniska na potrzeby bazowania myśliwców.

Działania NIK objęły 9 jednostek tj. Ministerstwo Obrony Narodowej, Dowództwo Sił Powietrznych, 31 Bazę Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu, Wojskowy Zarząd Infrastruktury w Poznaniu, Biuro Pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej - Dyrektora Programu Wdrażania na Wyposażenie Sił Zbrojnych RP Samolotu Wielozadaniowego, Wielkopolski Urząd Wojewódzki i Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Poznaniu, Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego i Urząd Miasta Poznania.

Kontrola została przeprowadzona z inicjatywy Najwyższej Izby Kontroli, z uwagi na fakt zainteresowania tematem lokalnej społeczności, mediów i interpelacji poselskich. W raporcie NIK czytamy m.in o konsekwencjach finansowych wyboru bieżącej lokalizacji lotniska.

Ustalenia kontroli wskazują, że kwestie ochrony środowiska nie były uwzględniane przy dokonywaniu wyboru lokalizacji baz samolotów wielozadaniowych. Świadczy o tym np. fakt, że ww. „Program modernizacji i dostosowania infrastruktury lotnisk…”, opracowany przez Dowództwo WLOP w 2001 r., został negatywnie oceniony przez Departament Infrastruktury MON, m.in. wskutek nieuwzględnienia w tym programie uwarunkowań wynikających z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w tym skutków emisji szkodliwego hałasu w rejonie lotnisk wojskowych

(...)

W okresie od 1 stycznia 2006 r. do 30 września 2009 r. Wojskowy Zarząd Infrastruktury w Poznaniu, na podstawie wyroków sądowych, wypłacił właścicielom nieruchomości zlokalizowanych na obszarze ograniczonego użytkowania utworzonego wokół lotniska Poznań-Krzesiny odszkodowania, w łącznej kwocie 2.007,6 tys. zł. Najwyższa Izba Kontroli zwraca uwagę na znaczną liczbę zarejestrowanych przez WZI roszczeń o wypłatę odszkodowań lub wykup nieruchomości. Liczba tych roszczeń stale wzrasta. Łącznie wpłynęły 1.502 wezwania sądowe, z czego m.in.: 1.222 dotyczyło roszczeń o wypłatę odszkodowań na kwotę 257.692,5 tys. zł oraz 52 o wykup nieruchomości na kwotę 24.180,4 tys. zł.

Niezależnie od powyższych skutków finansowych lokalizacji bazy samolotów wielozadaniowych w Poznaniu, w myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 października 2007 r.17, wydanego na podstawie art. 176 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz.902 ze zm.), dla lotnisk położonych na terenie aglomeracji, na której ma miejsce łącznie ponad 10 000 startów i lądowań w roku kalendarzowym, prowadzi się ciągłe pomiary hałasu w środowisku. W związku z tym, że od 2009 r. liczba operacji lotniczych planowanych z lotniska Poznań-Krzesiny ma skutkować przekroczeniem 10 000 startów i lądowań rocznie, będzie to wymagało poniesienia, z budżetu MON, kosztów instalacji stosownej aparatury pomiarowej i systematycznego monitoringu poziomu hałasu w środowisku związanego z eksploatacją samolotów F-16.

(...)

Uwzględniając ustalenia kontroli, NIK negatywnie oceniła lokalizację bazy samolotów F-16 na lotnisku Poznań-Krzesiny.

W związku z przekazaniem takiej oceny Ministrowi Obrony Narodowej w wystąpieniu pokontrolnym, Minister w przekazanej NIK odpowiedzi stwierdził m.in., że: „W odniesieniu do lokalizacji bazy samolotów wielozadaniowych na lotnisku Poznań- Krzesiny, informuję, że kierownictwo MON jest spadkobiercą decyzji podjętych w tej sprawie wiele lat temu (…). Z dostępnych dokumentów wynika, że bazowanie samolotów na Krzesinach z chwilą rozpoczęcia programu było powszechnie akceptowane i dzisiaj zmiana tej decyzji przy obecnym poziomie realizacji inwestycji bałaby nierealna. Infrastruktura obecnej bazy składa się z infrastruktury istniejącej przed podjęciem decyzji o bazowaniu F-16 oraz infrastruktury uzupełniającej przygotowanej w latach 2001-2010 w ramach Programu F-16 i NSIP. Przygotowanie innego lotniska od podstaw w jakiejś innej oddalonej od siedzib ludzkich lokalizacji, wiązałoby się dodatkowo z bardzo wysokimi kosztami rozbudowy infrastruktury. Przeniesienie samolotów na inne lotnisko wiązałoby się również z dodatkowymi inwestycjami i dużym prawdopodobieństwem podobnych roszczeń z jakimi mamy do czynienia w Poznaniu. Informuję, że MON w zaistniałej sytuacji będzie koncentrował wysiłki na jak największym zmniejszeniu uciążliwości eksploatacji F-16 dla otaczającego środowiska”.

Pełny raport można pobrać, klikając w odnośnik poniżej.

Artur Napierała